Wymiarowanie okien

Źródło: "Systemy okienne" www.inoutic.pl 

6 / Wymiarowanie okien

 W budownictwie jednorodzinnym architekci prześcigają się w planowaniu jak największych powierzchni przeszklonych, często nie zwracając większej uwagi na właściwości materiałów, z których mają być wykonane ramy okien i związane z tym ograniczenia wymiarowe. Odwrotna sytuacja panuje w budownictwie wielorodzinnym, w którym dopuszczalna wielkość okien projektowana jest „na styk” z powierzchnią podłóg. W obu przypadkach mówimy o wymiarach okien,z tym, że w pierwszym będziemy poszukiwać największego dopuszczalnego wymiaru „szerokości ościeżnicy”, a w drugim najmniejszego dopuszczalnego wymiaru „szerokości światła ościeżnicy”. Terminy podobne, ale ich znaczenie zupełnie inne, dlatego ten rozdział poświęcimy na przedstawienie terminologii związanej z wymiarami okien i otworu ościeży, w której mają być zamontowane, a także czynnikom wpływającym na ograniczenia maksymalnych dopuszczalnych wymiarów skrzydeł okiennych.

Terminologia

W praktyce budowlanej, czytając projekt albo przepisy techniczno-budowlane często można spotkać się z różnymi pojęciami dotyczącymi wymiarów. Warto wiedzieć jak należy je prawidłowo interpretować, aby nie popełnić błędu, którego efektem może być wykonanie okien zbyt małych albo zbyt dużych względem istniejących otworów ościeży.

Terminologia związana z wymiarami stolarki otworowej i elementami konstrukcji budynku jest określona w treści normy PN-EN 12519:2007 „Okna i drzwi. Terminologia”. Poniżej przedstawiamy pochodzące z niej schematy rysunkowe, na których zaznaczono podstawowe wymiary stosowane przy podawaniu gabarytów okien, drzwi i otworów okiennych oraz opisujące je pojęcia.

 Wymiary - szerokość

 Wymiary - wysokość

Ograniczenia wymiarów skrzydeł okien PVC

„System okienny”, to skomplikowany zbiór kształtowników (głównych i pomocniczych), które mogą być wykorzystane do wyprodukowania okna o określonej projektem wielkości i konstrukcji. Profile skrzydeł okiennych, to jeden z tak zwanych kształtowników głównych (PN-EN 12608:2004). Z reguły, im więcej w systemie odmian profili skrzydła, tym większe możliwości manewrowania wielkością okien. Jednak niezależnie od tego, czy wybierzemy skrzydło okienne (nr 1), skrzydło pośrednie (balkonowe) (nr 2), czy też skrzydło drzwi wejścio- wych (nr 3), sztywność kształtowników okiennych z PVC-U jest za mała, aby zapewnić stabilność i trwałość konstrukcji poddawanej siłom parcia i ssania wiatru, dlatego muszą być one dodatkowo wzmacniane.

Do niedawna jedynym sposobem usztywnienia konstrukcji okiennych były stalowe wzmocnienia. Obecnie powstają już systemy kształtowników,w których czynnikiem usztywniającym jest wklejona we wrąb skrzydła szyba zespolona oraz sam materiał, z którego wykonane są ścianki wewnętrzne lub rdzeń kształtownika. Możliwe jest również połączenie nowych technologii z klasycznym stalowym wzmocnieniem. Stary, nowy, czy też mieszany sposób usztywnienia konstrukcji okna nie zmienia faktu, że na podstawie obliczeń statycznych nadal dokonuje się ograniczeń, co do maksymalnych dopuszczalnych wymiarów skrzydeł. W praktyce, stosuje się trzy sposoby informowania

o zakresie ograniczeń wymiarowych.

› Pierwszy, to tak zwane „wykresy statyczne”. Po wykonaniu obliczeń statycznych dla konkretnego typu skrzydła, usztywnionego w określony sposób, wyniki są przedstawiane w sposób graficzny, w postaci wykresów na diagramach. Posługiwanie się nimi wymaga pewnej wprawy, ale odczytanie maksymalnych wymiarów skrzydła nie sprawia większej trudności.

› Drugi sposób, to tabelaryczne zestawienie kształtowników skrzydeł okiennych wraz z określeniem maksymalnych dopuszczalnych wymiarów szerokości i wysokości konstrukcji. Proste, jasne i czytelne, choć czasem bardzo obszerne ze względu na mnogość typów skrzydeł, ich kolorystykę i ilość kombinacji skrzydeł i wzmocnień w systemie

› Trzeci sposób, to wyznaczenie maksymalnych pól powierzchni dla konstrukcji wykonanych z określonego typu skrzydeł okiennych. Dzieląc wielkość maksymalnego dopuszczalnego pola powierzchni przez przyjętą w projekcie szerokość skrzydła otrzymamy w wyniku maksymalny dopuszczalny wymiar wysokości skrzydła.

Przykład:

Załóżmy, że maksymalna dopuszczalna powierzchnia białego skrzydła drzwi balkonowych wynosi 2,25 m². Mamy do wykonania skrzydło o szerokości 90 cm, czyli 0,9 m. Jaka będzie dopuszczalna maksymalna wysokość skrzydła?

2,25:0,9 = 2,50 m

Okna jedno i dwustronnie okleinowane

Pisząc o ograniczeniach technologicznych związanych z wymiarami nie sposób nie przypomnieć o koniecznym zmniejszeniu wymiarów skrzydeł okien kolorowych, jedno lub dwustronnie okleinowanych. Ze względu na właściwości fizykochemiczne PVC, okna okleinowane są bardziej podatne na negatywne od- działywanie wysokich temperatur powstających w wyniku promieniowania sło- necznego. Trwałość właściwości funkcjonalnych tego typu okien uzależniona jest przede wszystkim od rygorystycznego przestrzegania zasad doboru wzmocnień usztywniających oraz od koniecznego, w porównaniu do okien białych, dodatko- wego ograniczenia wymiarów skrzydeł zgodnie z dokumentacją techniczną.

Proporcje wymiarowe

Kolejnym ograniczeniem związanym z wymiarami okien jest konieczność zachowania odpowiedniej proporcji długości boków skrzydeł. Dla skrzydeł rozwieranych albo uchylno-rozwieranych okien białych, powszechnie przyjmuje się, że wymiar szerokości skrzydła nie może przekraczać wymiaru jego wysokości o więcej niż 20% do 25%. Dla poprawnego funkcjonowania skrzydeł okien jednostronnie lub dwustronnie okleinowanych szerokość skrzydła nie powinna przekraczać wymiaru jego wysokości, a stosunek szerokości do wysokości skrzydła powinien wynosić maksymalnie 1:1.